Bezpieczne środowisko pracy wymaga współdziałania obu stron stosunku pracy – odpowiedzialnej organizacji pracy po stronie pracodawcy oraz świadomego i zgodnego z prawem wykonywania pracy po stronie pracownika.
Pracodawca jest zobowiązany do organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, poszanowanie ich godności oraz bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także stosować się do ustalonego porządku pracy.
Podstawowe obowiązki pracodawcy
Pracodawca jest obowiązany w szczególności do:
- Zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami i obowiązkami pracowniczymi.
- Organizowania pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy.
- Organizowania pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej oraz pracy w ustalonym z góry tempie.
- Przeciwdziałania dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną czy rodzaj umowy o pracę.
- Zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz prowadzenia systematycznych szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia za pracę.
- Ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności poprzez organizowanie szkoleń i umożliwianie kształcenia.
- Stwarzania warunków umożliwiających stosowanie zasad współżycia społecznego w zakładzie pracy, w tym przeciwdziałania mobbingowi.
- Prowadzenia dokumentacji pracowniczej oraz przechowywania jej w sposób gwarantujący bezpieczeństwo i poufność danych.
- Zaspokajania, w miarę posiadanych środków, socjalnych i bytowych potrzeb pracowników.
Podstawa prawna art. 94 Kodeksu pracy
Obowiązki pracownika
Bezpieczeństwo i prawidłowe funkcjonowanie środowiska pracy zależą nie tylko od działań pracodawcy, lecz także od odpowiedzialnej postawy pracownika.
Pracownik jest zobowiązany w szczególności do:
- Sumiennego i starannego wykonywania pracy oraz stosowania się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy i nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.
- Przestrzegania czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy.
- Przestrzegania regulaminu pracy oraz ustalonego porządku, w tym zasad organizacji i dyscypliny pracy.
- Przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych.
- Dbania o dobro zakładu pracy, ochrony jego mienia oraz zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
- Przestrzegania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach.
- Przestrzegania zasad współżycia społecznego w zakładzie pracy, w tym poszanowania godności i dóbr osobistych innych osób.
Podstawa prawna: art. 100 § 1 i § 2 Kodeksu pracy
