• RSS
  • Wersja tekstowa

Państwowa Inspekcja Pracy

24.06.2022

Apel Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach do Pracodawców

Drodzy Pracodawcy

W związku ze zbliżającym się okresem wakacyjnym i wzmożonym ruchem turystycznym, a tym samym dojazdem dzieci na wypoczynek, apeluję do Pracodawców z województwa śląskiego o zapewnienie bezpieczeństwa dzieci podczas wakacyjnych podróży, w szczególności poprzez właściwe stosowanie przepisów dotyczących zarówno czasu pracy kierowców, jak i przepisów dotyczących czasu jazdy, odpoczynków i przerw.

Przypominam, że to na pracodawcy spoczywa obowiązek zaplanowania czasu pracy kierowcy autokaru, a co za tym idzie zapewnienie bezpieczeństwa podróżujących z nim osób, z uwzględnieniem niżej wymienionych zasad.

Pracodawco, w przypadku podróży autokarem na terenie naszego kraju, pamiętaj przede wszystkim o podstawowych zasadach wynikających z rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, a to m.in.:

- przestrzeganie limitu czasu jazdy:

  • dziennego, który nie może przekroczyć 9 godzin, a nie częściej niż dwa razy w tygodniu dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do 10 godzin;
  • tygodniowego, który nie może przekroczyć 56 godzin;
  • dwutygodniowego, który nie może przekroczyć 90 godzin.

- zapewnienie wymaganej przerwy przy prowadzeniu pojazdu przez okres dłuższy niż 4,5 godziny:

  • kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej 45 minut po 4,5 godzinach prowadzenia pojazdu, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tą może zastąpić przerwa o długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami.

​- zapewnienie odpowiednich odpoczynków:

  • odpoczynku dziennego:
  • regularnego, trwającego nieprzerwanie co najmniej 11 godzin. Odpoczynek ten może być alternatywnie wykorzystany w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin;
  • skróconego, trwającego co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin;
  • w przypadku załogi kilkuosobowej, w każdym 30-godzinnym okresie, od zakończenia dobowego lub tygodniowego odpoczynku, kierowca musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku, trwającego co najmniej 9 godzin.
  • odpoczynku tygodniowego:
  • regularnego, trwającego co najmniej 45 h;

Planując czas pracy kierowcy należy również pamiętać o zasadzie, iż w ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej 2 regularne tygodniowe okresy odpoczynku, tj. odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku oraz jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystywanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.

Pracodawco, pamiętaj ponadto o zasadach wynikających z ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1412.), w szczególności dotyczących:

-  limitacji czasu pracy:

  • w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin między dwoma kolejnymi okresami dziennego odpoczynku albo dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku, a pora nocna to w tym przypadku okres czterech godzin pomiędzy godziną 00:00 i godziną 07:00. Powyższa pora nocna powinna być w sposób jednoznaczny określona w wewnątrzzakładowych przepisach prawa pracy;

- przerw na odpoczynek w czasie pracy wynoszących odpowiednio:

  • po sześciu kolejnych godzinach pracy w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin; 
  • w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin.

​Co istotne, powyższe przerwy mogą być dzielone na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie 6-godzinnego czasu pracyl ub bezpośrednio po tym okresie. W takim przypadku, przerwy te ulegają skróceniu o przerwę trwającą 15 minut, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin.

Pracodawco, pamiętaj, że okres letni to również czas, w którym pracownicy są narażeni na zagrożenia związane ze zjawiskami atmosferycznymi – między innymi upałem. Zwracam uwagę, że wykonywanie prac budowlanych, w tym prac na otwartej przestrzeni przy temperaturach otoczenia powyżej 25 stopni C oraz w miejscach nasłonecznionych może być czynnikiem potęgującym wzrost zagrożeń w środowisku pracy w związku z obniżeniem zdolności psychomotorycznych osób wykonujących roboty budowlane. 

W trosce o życie i zdrowie pracowników apeluję o przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz podjęcie niezbędnych działań mających na celu złagodzenie skutków narażenia pracowników na wysokie temperatury.

Przypominam, że podczas upałów każdy pracodawca zobowiązany jest do nieodpłatnego dostarczania pracownikom napojów. Gdy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi na stanowiskach pracy przekracza 28 stopni C, a na otwartej przestrzeni 25 stopni C, napoje te powinny być dostępne stale, w ilości zaspokajającej potrzeby zatrudnionych. Ponadto, pracodawcy zobowiązani są zapewnić pracownikom dostęp do wody bieżącej dla celów higienicznych. Osobom wykonującym prace brudzące na otwartej przestrzeni w wysokiej temperaturze, pozbawionym dostępu do wody bieżącej, pracodawcy zobowiązani są zapewnić do celów higienicznych co najmniej 90 l wody dziennie na każdego pracownika.

Pracodawco, pamiętaj również o zapewnieniu pracownikom wykonującym pracę na otwartej przestrzeni możliwość odpoczynku przed upałem w miejscu zacienionym i zadaszonym. Warto także zadbać, aby pracownicy nosili nakrycia głowy i przewiewne ubrania zapewniające ochronę przed promieniowaniem UV.

Pracodawcy mają obowiązek zwrócić szczególną uwagę na warunki pracy osób wykonujących prace szczególnie niebezpieczne i wymagające wysokiej sprawności psychofizycznej, a także kobiet w ciąży i karmiących piersią. Należy też pamiętać o zakazie zatrudniania pracowników młodocianych w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 30OC, a wilgotność względna powietrza 65%. Pracodawcy w miarę swoich możliwości powinni poprawić komfort pracy pracowników, obniżając temperaturę na stanowiskach pracy wykorzystując dostępne rozwiązania techniczne, jak rolety, wentylatory, klimatyzatory, itp.

Przypominam również o używaniu oraz utrzymaniu w stałej sprawności i czystości urządzeń wentylacji lub klimatyzacji oraz zabezpieczeniu okien i świetlików przed nadmiernym nasłonecznieniem (poprzez rolety, żaluzje, malowanie szyb).

Zwracam uwagę, że warto również regulować czas pracy pracowników w upalnie dni, aby zadbać o ich zdrowie i bezpieczeństwo, nie tylko poprzez skracanie czasu pracy, ale również wprowadzenie dłuższych przerwy w pracy lub zwiększenie rotacji pracowników w ciągu dnia pracy. Skrócenie czasu pracy i dodatkowe przerwy nie mogą jednak powodować obniżenia należnego pracownikom wynagrodzenia.

W trosce o zdrowie i życie pracowników, ich rodzin, a także najmłodszych życzę spokojnego i bezpiecznego okresu wakacji.

                                  Okręgowy Inspektor Pracy

                                 Piotr Kalbron

Katowice, czerwiec 2022 r.

autor: MH

GIP Przejdź do GIP Porady prawne